ความเป็นมาของ การทำบุญวันเกิด
พูดถึงความเป็นมาของพิธีทำบุญวันเกิด หรือ การทำบุญวันเกิด เพื่อนๆ หลายคงอาจยังไม่รู้ว่าเป็นพิธีหนึ่งที่มีการปฏิบัติสืบต่อกันมากันมาอย่างต่อเนื่องคนไทยตามบรรพบุรุษ ซึ่งยึดถือปฎิบัติตั้งแต่โบราณ ถ้าใครอยากรู้เรื่องความเป็นมาของ การทำบุญวันเกิด ติดตามอ่านกันได้ค่ะ ว่า พิธีทำบุญวันกิด มีความเป็นมาอย่างไรกัน
ว่ากันว่าการทำบุญวันเกิดของไทยนั้นมีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 ค่ะ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ในหนังสือ พระราชประเพณีเดือน สิบสองไว้ว่า…
“การทำบุญวันเกิดทุกๆปี ในเมื่อบรรจบครบรอบตามทางสุริยกาล เช่นทำกันทุกวันนี้ เกิดขึ้นโดยพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงทำเป็นต้นเดิมมาแต่ยังทรงผนวช ใช่ว่าจะตามอย่างจีนหรือฝรั่ง ด้วยทรงพระราชดำริเห็นว่า การที่มีอายุมากถึงบรรจบครบรอบปีไม่ตายไปเสียก่อน เป็นลาภอันอุดมอย่างหนึ่งซึ่งเป็นที่ควรยินดี เมื่อผู้มารู้สึกยินดีเช่นนั้น ก็ควรจะบำเพ็ญกุศลซึ่งเป็นประโยชน์ตนและผู้อื่น สมกับที่มีน้ำใจยินดี และควรที่จะทำใจให้เป็นที่ตั้งแห่งความไม่ประมาท ด้วยไม่สามารถที่จะรู้ได้ว่า จะอยู่ไปบรรจบครบรอบปีเช่นนี้อีกหรือไม่ ควรที่จะบำเพ็ญการกุศลและประพฤติหันหาสุจริตธรรม วันเกิดปีหนึ่งเป็นเครื่องเตือนใจครั้งหนึ่ง ให้รู้สึกว่าอายุไปใกล้ต่อความมรณะอีกก้าวหนึ่ง ขั้นหนึ่ง เมื่อรู้สึกมีเครื่องเตือนใจเช่นนี้ก็จะได้บรรเทาความเมาในชีวิต ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท เป็นตัวอกุศลธรรมนั้นเสีย การที่ทรงบำเพ็ญพระราชกุศลเป็นนิตย์มาช้านาน“
เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงลาผนวชแล้วขึ้นครองราชย์ ก็ทรงได้บำเพ็ญพระราชกุศลเป็นประจำทุกปี ซึ่ง จะเราเรียกว่า วัน เฉลิมพระชนมพรรษา นั่นเองค่ะ ครั้นต่อมา บรรดาเหล่า เจ้านาย ชั่นผู้ใหญ่ ก็ได้ปฏิ บัติ พิธีทำบุญวันกิด นี้ติดตามต่อกันมาจนกระทั้งถึงปัจจุบันนั่นองค่ะ
ซึ่งการทำบุญวันเกิดนั้นผู้ที่นิยมทำ นั่นก็คือ ผู้ที่ค่อนข้างมีหน้ามีตาในสังคม และ มีทุนทรัพย์พอในการทำบุญวันเกิดด้วยค่ะ นอกจากนี้ผู้ที่นิยมทำบุญวันเกิดนั้นก็มีอีกกลุ่มนึงค่ะ ซึ่งนั้นก็คือ ผู้ที่มีอายุอย่างเข้า 25 ปี หรือ เบญเพศนั่นเองค่ะ
บางคนอาจเคยได้ยินคำว่า เบญเพศแล้ว แต่อาจยังไม่รู้ที่มาค่ะ งั้นขอเกริ่นนิดนึงแล้วกันค่ะ
ที่จริงแล้ว คำว่า “เบญเพส“ มาจากภาษาบาลีค่ะ คำว่าปญฺจวีส ปญฺจ แปลว่า ห้า วีส แปลว่า ยี่สิบ ปญฺจวีส แปลว่า ยี่สิบห้า นั่นก็หมายถึงบุคคลที่มีอายุย่างเข้าสู่วัยเบญจเพส ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 25ปีจนครบ 25ปีนั้นถือเป็นช่วงอายุที่สำคัญของชีวิตทีเดียวค่ะ เช่น เป็นช่วงที่เรียกว่าหัวเลี้ยวหัวต่อ ก่อนจะย่างเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ และต่อจากอายุ 25 ปีเป็นต้นไปก็อาจทำบุญวันเกิดในทุกๆ ปีจนกระทั่งครบรอบ 12 ปี นั่นก็คืออายุ 36 48 60 72 และ 84 จึงถือว่าอายุครบรอบนี้เป็นมงคลแก่ชีวิตจึงควรทำบุญใหญ่เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองวันเกิดด้วยนั่นเองค่ะ
การทำบุญวันเกิดในสมัยโบราณ จะถือเอาวันครบรอบวันเดือนเกิดตามจัทรคติ นั่นก็คือ วันข้างขึ้นข้างแรมกี่ค่ำเป็นเกณฑ์นั่นเองแต่พอมาถึงปัจจุบันนี้คนไทยมักจะยึดวันเกิดตามวันในปฏิทินเป็นหลักค่ะ เมื่อถึงวันครบรอบวันเกิดในปีนั้นๆ ก็จะ ทำบุญตักบาตรพระสงฆ์ โดยใส่บาตรจำรูปพระสงฆ์ให้เกินหนึ่งรูปค่ะ เช่น อายุ19 ปีในปีนี้ก็ตักบาตรพระสงฆ์ 20 รูปเพื่อเป็นการต่ออายุให้เพิ่มขึ้นอีก 1 ปีค่ะ อันนี้ก็เป็นความเชื่อที่นิยมทำมาแต่โบราณเช่นกันค่ะ
บางคนก็ชอบทำบุญตักบาตรอยู่แล้ว ดังนั้นไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นวันเกิด แต่พอถึงวันพระก็จะหมั่นทำทำบุญตักบาตรเป็นประจำ หรือ บางคนก็อาจจะตักบาตรประจำวันเกิดทุกทุกสัปดาห์กฌได้ ค่ะ เช่นว่า เกิดวันเสาร์ ก็จะทำบุญตักบัตรทุกเช้าวันเสาร์ค่ะ (ซึ่งการตักบาตรทุกสัปดาห์ประจำวันเกิดนั้น เรียกกันว่า “ตักบาตรวันตัว ” นัั่นเองค่ะ
บทความโดย : aomam ทำบุญ-วันเกิด
ขอขอบคุณรูปภาพกประกอบจาก www.primnpoon.multiply.com